Windows Server 2025 LTSC: có gì mới, cấu hình và cách dùng thử bản Evaluation

Windows Server 2025 là bản phát hành thuộc kênh phục vụ dài hạn (Long-Term Servicing Channel, LTSC) hiện hành của Microsoft, ra mắt ngày 01/11/2024 trên nền OS build 26100. Bài này điểm qua những thay đổi đáng chú ý cho người quản trị, cấu hình tối thiểu, vòng đời hỗ trợ, và cách dùng thử hợp lệ bằng bản Evaluation từ Microsoft trước khi mua giấy phép.

LTSC nghĩa là gì với Windows Server 2025

Windows Server có hai kênh phát hành: LTSC và Annual Channel. Theo trang thông tin phát hành của Microsoft, Windows Server 2025 là bản LTSC hiện hành, có hai phiên bản Standard và Datacenter. Bản LTSC theo chính sách vòng đời cố định (Fixed Lifecycle Policy): 5 năm hỗ trợ chính và 5 năm hỗ trợ mở rộng.

Với Windows Server 2025, trang vòng đời ghi hỗ trợ chính kéo dài tới tháng 11/2029 và hỗ trợ mở rộng tới tháng 11/2034. Đây là lý do LTSC hợp với máy chủ cần chạy ổn định nhiều năm: chỉ nhận bản vá bảo mật và chất lượng, không bị thay tính năng giữa chừng.

Những thay đổi đáng chú ý

Các điểm dưới đây lấy từ trang What's new in Windows Server 2025 và tài liệu liên quan của Microsoft.

Hotpatch: vá bảo mật không cần khởi động lại

Hotpatch vá trực tiếp vào mã đang chạy trong bộ nhớ, nên bản cập nhật bảo mật không đòi khởi động lại máy. Với máy chủ tại chỗ, Hotpatch dành cho Windows Server 2025 Standard và Datacenter đã kết nối Azure Arc và bật tính năng trên cổng Azure Arc. Trang Hotpatch for Windows Server hiện ghi Hotpatch qua Azure Arc cho Windows Server 2025 có sẵn mà không tốn thêm chi phí.

Hotpatch không xoá hẳn việc khởi động lại. Microsoft phát một bản nền (baseline) theo chu kỳ ba tháng, đi kèm bản cập nhật tích luỹ đầy đủ và cần khởi động lại; hai tháng giữa các bản nền mới là tháng Hotpatch. Bản vá ngoài phạm vi bảo mật Windows, như .NET, driver hay firmware, vẫn cần khởi động lại.

Active Directory

• Tuỳ chọn cơ sở dữ liệu trang 32k thay cho trang 8k vốn dùng từ Windows 2000, nới nhiều giới hạn cũ. Muốn chuyển, toàn bộ domain controller trong forest phải hỗ trợ định dạng 32k.
• Mức chức năng forest và domain mới, bắt buộc nếu muốn dùng trang 32k.
• LDAP hỗ trợ TLS 1.3 cho kết nối LDAP qua TLS.

SMB và mạng

• SMB over QUIC trước chỉ có ở Windows Server Azure Edition, nay có trong cả Standard và Datacenter. Người dùng truy cập file chia sẻ qua Internet bằng kết nối mã hoá, độ trễ thấp, kèm kiểm soát truy cập bằng chứng chỉ phía client.
• SMB client kết nối được tới cổng TCP, QUIC, RDMA khác cổng mặc định.
• SMB bổ sung thuật toán nén LZ4.
• TLS 1.0 và 1.1 bị tắt mặc định.

Hyper-V và lưu trữ

• Phân vùng GPU (GPU-P): chia một GPU vật lý cho nhiều máy ảo, hỗ trợ live migration và tự chuyển máy ảo sang nút khác trong cụm khi có sự cố.
• NVMe: Microsoft tối ưu hiệu năng lưu trữ NVMe, tăng IOPS và giảm mức dùng CPU.
• Storage Replica compression: nén dữ liệu khi sao chép giữa các máy chủ để giảm lưu lượng mạng.
• ReFS có khử trùng lặp và nén dữ liệu gốc.

Thay đổi trên giao diện

Có thể nâng cấp tại chỗ từ Windows Server 2012 R2 trở lên. Bản Desktop Experience có Windows Terminal, WinGet, và nén file ZIP, 7z, TAR ngay trong Explorer.

Tính năng đã bị gỡ

Theo trang tính năng bị gỡ hoặc ngừng phát triển, Windows Server 2025 đã gỡ:

• SMTP Server, không có thay thế trong hệ điều hành. Microsoft gợi ý Exchange Server hoặc một máy chủ SMTP khác.
• IIS 6 Management Console.
• WordPad và ứng dụng Internet Explorer 11 độc lập (dùng IE mode trong Microsoft Edge cho trang cũ).
• NTLMv1 và thuật toán DES.
• Windows PowerShell 2.0, từ bản cập nhật tháng 9/2025.

Một số thành phần còn có mặt nhưng đã ngừng phát triển: WSUS, Network Load Balancing, VBScript, WMIC, và việc dùng RC4 trong Kerberos. Nếu hệ thống đang phụ thuộc vào SMTP Server tích hợp hay script VBScript, cần kế hoạch thay thế trước khi chuyển lên 2025.

Cấu hình tối thiểu

Theo trang yêu cầu phần cứng của Microsoft:

Hai điểm hay vấp: CPU đời cũ thiếu SSE4.2 hoặc POPCNT sẽ không cài được, và máy ảo cấu hình đúng 1 nhân, 1.024 MB RAM sẽ cài thất bại. Microsoft khuyên cấp ít nhất 1.280 MB RAM trong lúc cài, cài xong có thể hạ xuống. Dùng công cụ Coreinfo của Sysinternals để kiểm CPU.

Dùng thử bằng bản Evaluation của Microsoft

Cách hợp lệ để thử Windows Server 2025 là bản Evaluation trên Microsoft Evaluation Center:

• Bản đánh giá hết hạn sau 180 ngày.
• Phải kích hoạt qua Internet trong 10 ngày đầu, nếu không máy sẽ tự tắt.
• Có file ISO 64-bit (gồm Standard và Datacenter; tiếng Anh, Trung giản thể, Pháp, Đức, Ý, Nhật, Nga, Tây Ban Nha), file VHD 64-bit (tiếng Anh), và lựa chọn chạy trên Microsoft Azure.
• Khi cài, chọn Server Core (không giao diện) hoặc Desktop Experience (có giao diện).
• Cài xong nên cập nhật ngay các bản vá mới nhất.

Chuyển từ Evaluation sang bản có giấy phép

Khi đã mua giấy phép, không cần cài lại. Tài liệu của Microsoft hướng dẫn chuyển bằng DISM, chạy trong cửa sổ lệnh quyền quản trị:

1. DISM /online /Get-CurrentEdition để xem phiên bản hiện tại, tên có chữ Eval.
2. DISM /online /Get-TargetEditions để xem có thể chuyển sang phiên bản nào.
3. DISM /online /Set-Edition:<phiên bản đích> /ProductKey:<khoá sản phẩm của bạn> /AcceptEula với khoá sản phẩm bạn đã mua.

Một số giới hạn cần biết: bản Evaluation Datacenter chỉ chuyển được sang Datacenter; bản Desktop Experience không chuyển được sang Core. Domain controller chạy bản Evaluation không chuyển được; Microsoft hướng dẫn dựng domain controller mới trên bản có giấy phép, chuyển các vai trò FSMO sang, rồi gỡ AD DS khỏi máy Evaluation. Vì vậy, đừng dựng domain controller sản xuất trên bản dùng thử.

Thử Windows Server 2025 ở đâu

Bản Evaluation chạy tốt trong máy ảo Hyper-V hoặc trên một máy chủ thử nghiệm riêng. Nếu bạn không muốn chiếm tài nguyên máy trạm, một VPS Windows là môi trường gọn để kiểm ứng dụng, thử SMB over QUIC hay quy trình vá trước khi đưa lên máy chủ thật. Dù chọn môi trường nào, hãy ghi lại ngày cài để biết khi nào 180 ngày hết hạn.